تاریخچه داستان نویسی قزوین
دیگر آنکه داستان های نوشته شده توسط نویسندگان قزوینی یا نویسندگان شکل گرفته در قزوین هیچگاه رنگ و بوی بومی به خود نگرفته است. از آنها فراتر، تردید و شک درباره تحلیل داستان به شیوه منطقه گرایی به واسطه محدودیت هایی که می سازد این کار را مشکل تر می سازد. با تمام اینها اگر علامه دهخدا را به واسطه خاندانش در زمره هنرمندان قزوینی قرار دهیم، تلاشهای او برای نگارش حکایتهایی در صور اسرافیل از اولین قدمهای یک نویسنده قزوینی برای رسیدن به ادبیات داستانی نوین ایران است. چرنده و پرندهای دهخدا به نوعی آغاز راهی است که در ادامه توسط جمالزاده و هدایت کامل می شود.پس از دهخدا اگر چه برخی از فرزندان قزوین به سمت ادبیات داستانی گرایش پیدا کردند اما حضور ایشان آنقدر قدرتمند نبود تا تاثیر شگرفی در داستان نویسی ایران داشته باشند. در این میان جواد مجابی شاخص ترین و پی گیرترین داستان نویس قزوینی به حساب می آید. او با نگارش و چاپ مجموعه داستانهای « آقای ذوزنقه»، « من و ایوب و غروب»، « کتیبه»، « دیوساران»، « شهربندان»، « شب ملخ»، « ازدل به کاغذ»، « جیم » و... پر کارترین داستان نویس قزوینی نیز به حساب می آید گذشته از او؛ در سالهای قبل از انقلاب، علی اصغر حاج سید جوادی با چاپ کتاب « وسمه بر ابروی کور» و حسن حاج سیدجوادی، هادی بابا گیلک ( نویسنده کتاب تابستان تفرقه زدگان) در زمینه ادبیات داستانی فعالیتهای گذرایی داشته اند. در کنار اینها، مهشید امیر شاهی ( نویسنده دیگری که گرچه متولد کرمانشاه است به واسطه خاندان درسالهای پس از انقلاب اسلامی نسل جدید داستان نویسی قزوین به شکل جدی تری به این هنر پرداخت و با آغاز نشر هفته نامه های مختلف در سطح منطقه داستان های ایشان امکان چاپ پیدا نمود. ناگفته نماند، در سالهای قبل از انقلاب نیز هر از چندی آثاری در نشریات مختلف به چاپ می رسیده که رگه های از داستان در آن مشهود است. گاهی اوقات نیز درج پاورقی های مرسوم که بیشتر نقالی بوده در این نشریات دیده می شود. از سال 1363 با انتشار هفته نامه ولایت توجه به داستان به واسطه تعلق خاطر مدیر مسوول این هفته نامه ( عبدالعظیم موسوی) به داستان، نشریه فوق در اکثر شماره های خود اقدام به چاپ داستانهایی از نویسندگان جوان قزوینی می نماید. عبدالعظیم موسوی که خود در سالهای آغازین دهه 60 با چاپ داستانهایی در روزنامه جمهوری اسلامی وارد جرگه داستان نویسان کشور گردیده در هفته نامه ولایت داستان را به شکل پی گیری ادامه می دهد. در سالهای بعد، جلسات نقد داستان و داستان خوانی در سه شنبه ها، این هفته نامه را به محل تجمع داستان نویسان مبدل می سازد. اولین داستان چاپ شده در این هفته نامه توسط خسرو غیاثوند در شماره هفتم به چاپ می رسد و در ادامه آن داستان نویسان دیگری به چاپ داستانهای خود در بخش هنر و ادب این هفته نامه اقدام می نمایند. جمعی از این داستان نویسان عبارتند از: 1- مهدی خلیلی 2- ر. راضی ( رضا شیخ محمدی) 3- مجید رحمانی 4- منوچهر رضایی ( نصرت) 5- آرش شایسته نیا 6- یوسف علیخانی 7- محسن فرجی 8- محمد حسینی 9- سید علی شهروزی10- علی صفدری 11- ابوالفضل طاهرخانی 12- نرگس کلاهدوز 13- ماندانا فطنی 14- محمد نجف پور قزوینی فردشاد 15- جعفر نصیری شهرکی 16- رضا قائمی 17- ابوالفضل رحمانی قربان 18- ارژنگ تورانی 19- م. پشنگ 20- امیرتاسا ( محسن اعتصامی) 21- محمدرضا تیموری 22- محمد آقایانس (م.جواد) 23- زهرا جوراب بافان 24- نسرین خلیلی 25- محسن روشن پژوه 26- عصمت سلطانیه 27- فریبا معافی غفاری 28- محمدرضا لزگی 29- شهرام معصومی ورکی 30- داود نقلانی 31- حسین نیک سرشت 32- مهدی وثوق نیا 33- مسعود یزدان مهر 34- محمد باغبان آقایی 35- سید قاسم قوامی 36- ابراهیم سلطانی 37- پروانه زاغ زیان 38- مولود جرنگی 39- انسیه پوستی 40- رامین جهانپور 41- رضا ترنیان 42- مریم رجبی 43- فاطمه شریف نژاد 44- حسن لطفی 45- علی قانع 46- بی تا دارابی و...
با انتشار هفته نامه های حدیث قزوین و مینودر، سیر چاپ آثار داستان نویسان قزوینی قوت بیشتری پیدا می کند و در سالهای اخیر با چاپ اولین مجله هنری در قزوین ( دریچه هنر) چاپ آثار داستان نویسان قزوینی شکل مطلوب تری پیدا نموده است. در کنار چاپ داستان های نویسندگان نسل جدید در قزوین، چند کتاب از ایشان نیز به چاپ رسیده است که به طور نمونه می توانیم به کتابهای : قصه ننه صفیه ( مهدی خلیلی)، یازده دعای بی استجابت ( محسن فرجی)، بالاخان ( سیدعلی شهروزی)، کامپیوتری که تولید مثل می کند ( سید عبدالعظیم موسوی)، سفر به شهر میلاد ( علی کاکاوند)، یارفی ( سید علی شهروزی) اشاره نماییم. در زمینه های دیگر ادبیات ( نقد، گفتگو و...) کتابهای ده داستان نویس ( محمد حسینی)، نسل سوم ( یوسف علیخانی)، مشکی از اشک ( رضا شیخ محمدی)، عزیز و نگار ( یوسف علیخانی)، برای شهلا برای فردا ( قاسم قوامی) و... قابل ذکر است.
حالا در پس این شرح ناقص که بی تردید همه تاریخ داستان قزوین را بیان نمی کند و چه بسا شتاب و کمی اطلاعات باعث نادیده گرفتن تاثیر عزیزی در این جریان و یا فراموشی نامی شده باشد به مجموعه حاضر می پردازیم که شامل 28 داستان کوتاه از 17 نویسنده قزوینی است که داستان نویسی را در سالهای پس از انقلاب آغاز نموده اند. داستان های فوق یا از میان آثار ارسالی به اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی قزوین جهت چاپ در چنین مجموعه ای فراهم آمده اند ( به انتخاب هیاتی مرکب از عبدالعظیم موسوی، منصور خادم الشریعه سامانی، مهدی خلیلی و حسن لطفی) یا اینکه توسط نویسنده ای با سابقه تر به گرد آورندگان عرضه گشته اند. بی تردید این مجموعه همه توان داستان نویسی امروز قزوین نیست و در حال حاضر برخی از نویسندگان، آثار گران سنگتری به مجموعه خویش افزوده اند که چاپ آن می تواند مقدمه ای برای توجه بیشتر به ادبیات داستانی در قزوین باشد.
ناگفته نماند در سالهای پس از انقلاب مراکز مختلفی در قزوین به این هنر توجه نموده اند که ذکر نام آنان پایان خوبی برا ین مقدمه می باشد:
1-انجمن سینمای جوان دفتر قزوین
2- هلال احمر قزوین
3- امور تربیتی آموزش و پرورش قزوین
4- انجمن ادبی عبید وابسته به اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی قزوین
5- حوزه هنری استان قزوین
6- هفته نامه ولایت قزوین و...
با انتشار هفته نامه های حدیث قزوین و مینودر، سیر چاپ آثار داستان نویسان قزوینی قوت بیشتری پیدا می کند و در سالهای اخیر با چاپ اولین مجله هنری در قزوین ( دریچه هنر) چاپ آثار داستان نویسان قزوینی شکل مطلوب تری پیدا نموده است. در کنار چاپ داستان های نویسندگان نسل جدید در قزوین، چند کتاب از ایشان نیز به چاپ رسیده است که به طور نمونه می توانیم به کتابهای : قصه ننه صفیه ( مهدی خلیلی)، یازده دعای بی استجابت ( محسن فرجی)، بالاخان ( سیدعلی شهروزی)، کامپیوتری که تولید مثل می کند ( سید عبدالعظیم موسوی)، سفر به شهر میلاد ( علی کاکاوند)، یارفی ( سید علی شهروزی) اشاره نماییم. در زمینه های دیگر ادبیات ( نقد، گفتگو و...) کتابهای ده داستان نویس ( محمد حسینی)، نسل سوم ( یوسف علیخانی)، مشکی از اشک ( رضا شیخ محمدی)، عزیز و نگار ( یوسف علیخانی)، برای شهلا برای فردا ( قاسم قوامی) و... قابل ذکر است.
حالا در پس این شرح ناقص که بی تردید همه تاریخ داستان قزوین را بیان نمی کند و چه بسا شتاب و کمی اطلاعات باعث نادیده گرفتن تاثیر عزیزی در این جریان و یا فراموشی نامی شده باشد به مجموعه حاضر می پردازیم که شامل 28 داستان کوتاه از 17 نویسنده قزوینی است که داستان نویسی را در سالهای پس از انقلاب آغاز نموده اند. داستان های فوق یا از میان آثار ارسالی به اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی قزوین جهت چاپ در چنین مجموعه ای فراهم آمده اند ( به انتخاب هیاتی مرکب از عبدالعظیم موسوی، منصور خادم الشریعه سامانی، مهدی خلیلی و حسن لطفی) یا اینکه توسط نویسنده ای با سابقه تر به گرد آورندگان عرضه گشته اند. بی تردید این مجموعه همه توان داستان نویسی امروز قزوین نیست و در حال حاضر برخی از نویسندگان، آثار گران سنگتری به مجموعه خویش افزوده اند که چاپ آن می تواند مقدمه ای برای توجه بیشتر به ادبیات داستانی در قزوین باشد.
ناگفته نماند در سالهای پس از انقلاب مراکز مختلفی در قزوین به این هنر توجه نموده اند که ذکر نام آنان پایان خوبی برا ین مقدمه می باشد:
1-انجمن سینمای جوان دفتر قزوین
2- هلال احمر قزوین
3- امور تربیتی آموزش و پرورش قزوین
4- انجمن ادبی عبید وابسته به اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی قزوین
5- حوزه هنری استان قزوین
6- هفته نامه ولایت قزوین و...
+ نوشته شده در شنبه ۱ آبان ۱۳۸۹ ساعت 9:8 توسط دکتر رضا ترنیان
|
شايدبهتر باشد بيش از اندازه از خود گپ نزنم باری ناگزير از كناره ی جنوبی دريای کاسپین راه افتادهام تا دشت تا انگور تا شهری كه پستههای سبز ريز داشت و چشمهای درشت! تا جایی دورتَرَک که نامش پایتخت است...! و زندگی با همهی فراز و نشیباش ادامه دارد در پرتو سرودن و پژوهش و نگارش...! با آثاری که تاکنون سروده و نوشته شده است: